Przejdź do głównej zawartości

Nootropy: Doskonały sposób, aby poprawić koncentrację i pamięć oraz wzmocnić psychikę

6.05.2023

Jana Potuznik

Przeczytasz w 6 minut

Lepsza koncentracja, szybsza nauka, lepsza pamięć i większa odporność psychiczna. Jeśli o tym marzysz, z pomocą przychodzą nootropy, czyli substancje wspomagające pracę mózgu i całego układu nerwowego. Nie są to jednak „tabletki na poprawę koncentracji”. Mowa o substancjach, których możesz sobie dostarczyć jedząc odpowiednie pokarmy, znajdując odpowiednie rośliny lub próbując grzybów witalnych.

Nootropy: Co to jest?

Prosta definicja mówi o tym, że nootropy to substancje, które mają pozytywny wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego i mózgu: „Są to substancje, które wspierają funkcje kognitywne, kojarzenie faktów oraz pamięć, zdolność do koncentracji lub motywacji, “ mówi Karolína Kunftová - naturopatka. Jest to dziedzina holistycznej medycyny naturalnej, łącząca terapię żywieniową, specjalistyczną diagnostykę i zachodnią fitoterapię (ziołolecznictwo), która zajmuje się nootropami – zwłaszcza tymi naturalnymi. 

Nootropy to silny adaptogen

Nootropy należą między innymi do tzw. adaptogenów. „A w adaptogenach powinniśmy się dosłownie kąpać, ponieważ pomagają nam się psychicznie i fizjologicznie adaptować do stresu, na który jesteśmy obecnie niezwykle narażeni,“ - mówi naturopatka Karolína Kunftová. Do nootropów należą grupy witamin, substancje mineralne oraz substancje aktywne z ziół lub tzw. grzybów witalnych

Naturalne nootropy znajdziesz w lodówce i spiżarni

Więc znalezienie tych substancji nie będzie trudne. Najlepszym sposobem, aby polepszyć pamięć oraz wesprzeć koncentrację, będzie odżywianie. Jeśli chodzi o mózg, potrzebuje nie tylko korzystnych węglowodanów, ale także tłuszczów! 

„Ponieważ mózg jest bryłą tłuszczu, potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania właśnie tłuszczu. Cechą wspólną orzechów, tłustych ryb, jajek oraz podrobów (np. wątroby) jest, oprócz potrzebnego tłuszczu, zawartość substancji zwanej choliną. Jest to jeden z najważniejszych nootropów, ponieważ jest materiałem do produkcji acetylocholiny, która działa jak neuroprzekaźnik (związek chemiczny, który służy do przekazywania impulsów nerwowych przyp. red.)” – mówi Karolína Kunftová.

Im bardziej kolorowy talerz, tym zdrowszy mózg

„Ponieważ mózg pracuje jak szalony – a wszystko, co działa na pełnych obrotach, produkuje wolne rodniki, potrzebuje także wystarczającej ilości antyoksydantów, które z kolei są kolejną grupą nootropów,“ – mówi Karolína Kunftová. 

W diecie znajdziesz je w dobrej jakości espresso (tam znajduje się podstawowy nootrop, czyli kofeina), w yerba mate, zielonej herbacie (teanina) oraz w czerwonym winie lub owocach takich jak jagody, maliny i jeżyny (wszystkie zawierają wspaniały rezerwatol). Antyoksydanty to też „zwykłe” witaminy A, C i E.

Nootropy i mniejsze ryzyko niektórych chorób

A jakie procesy w mózgu inicjują nootropy? „Mózg ma na przykład swój własny system immunologiczny, który potrzebuje regulacji i detoksykacji, aby nie powstawały ogniska zapalne, które przyczyniają się do powstawania demencji, choroby Parkinsona czy Alzheimera. Nootropy zmniejszają ryzyko procesów zapalnych i potrafią wspierać efektywną komunikację między różnymi rodzajami komórek w mózgu lub poszczególnymi półkulami,” – wyjaśnia naturopatka. 

„Dlatego przede wszystkim należy jeść kolorowo i różnorodnie w jak najlepszej jakości i jak najbardziej naturalnie,” – zaleca naturopatka, przede wszystkim naturalne nootropy, do których zaliczają się zioła.

Zioła pomagają polepszyć pamięć i koncentrację

„W przypadku poprawy pamięci i pracy mózgu zioła grają podwójną rolę: terapeutyczną i adaptogenną, pomagają przy zmęczeniu i depresji, wspierają regenerację, usuwają hormon stresu, czyli kortyzol,” – wyjaśnia ekspertka. 

O których ziołach nie powinniśmy więc zapominać? O rozmarynie, szałwi, melisie, mięcie, kurkumie, imbirze, lukrecji, tulsi, oraz miłorzębie lub korzeniu żeń-szenia

Pamięć i koncentrację wspierają również grzyby witalne 

Jeśli chcesz czegoś więcej, wypróbuj grzyby witalne. „Najczęściej wymienia się je w kontekście adaptogenów, a wśród nich istnieje jedna bardzo konkretna, nazywana lwią grzywą, hericium lub soplówką. Specyficzny kształt „pomponów” wskazuje na przeznaczenie do wspierania aktywności mózgu i zdrowia poznawczego,” – wyjaśnia Karolína Kunftová. 

„Przyroda dzięki kształtowi roślin lub ziół i grzybów podpowiada, do czego służą. Na przykład orzechy włoskie, brokuły… przypominają mózg oraz wspierają jego działanie” – dodaje. 

Oprócz hericia jako nootropy znane są także cordyceps (doskonałe na wydolność oraz odporność i zdrowie narządów płciowych) lub grzyby chaga. 

Przetestuj grzyby witalne

Naucz mózg odpoczynku

To ważne, aby równoważyć wysiłki w celu zwiększenia wydajności mózgu, jednocześnie dbając o jego regenerację. Jeśli odczuwasz zmęczenie, lepiej będzie jeśli odpoczniesz, niż sprawisz sobie kolejną dawkę kofeiny, żeń-szenia czy ginko-biloba. Jeśli masz problem z koncentracją, lepiej zadziała trening mindfulness niż większa dawka grzybów witalnych. 

Inne sposoby na poprawę koncentracji, nauki, treningu pamięci:

  • Ucz się skupienia próbując śledzić wskazówkę zegara, która porusza się po tarczy przez około minutę. Zauważ, że nawet taka błaha czynność może przysporzyć problemów. 
  • Twórz „to do listy“ i sumiennie odhaczaj. 
  • Kiedy chcesz pracować, uczyć się lub zająć się tak zwaną pracą głęboką, z całą stanowczością wyłącz wszystko zbędne powiadomienia na telefonie, np. wyłącz media społecznościowe. 
  • Potrzebujesz się wyłączyć? Wypróbuj układanie puzzli, nawlekanie koralików. Rysuj, maluj – aby ulżyć swojej lewej logicznej połowie mózgu i wesprzeć kreatywną prawą. Spaceruj, ponieważ chodzenie dobrze wspiera przełączanie i zrównoważone działanie półkul mózgowych. I staraj się angażować wszystkie swoje zmysły podczas odbioru otaczającego świata. Kiedy jesz, staraj się zgadywać smaki, przyprawy, zioła. 

Prawidłowe funkcjonowanie mózgu, doskonała pamięć, lepszy poziom koncentracji… To wszystko jest wynikiem kompleksowej dbałości, w której nootropy są niezbędne, ale nie jedyne. Myśl o tym w ten sposób.