Przejdź do głównej zawartości

Smoczki, tak czy nie? Tu znajdziesz odpowiedzi, które warto znać

18.10.2023

Jana Potuznik

Przeczytasz w 6 minut

To prawdziwy dylemat: wciąż się zastanawiasz, jakie zalety i wady ma każdy smoczek, w sklepie wkładasz różne do koszyka, a potem odkładasz z powrotem… Jedna osoba twierdzi, że smoczek uzależni dziecko od nieustannego ssania, a jednocześnie pozbawi je naszej uwagi. Ktoś inny powie, że przynajmniej dzidziuś spokojnie się wyśpi. Dochodzą do tego jeszcze rady dentystów, ortodontów i logopedów – od kiedy, do kiedy, jaki typ wybrać i dlaczego. Chcesz w końcu dowiedzieć się wszystkiego o smoczkach? To czytaj dalej!

Spokój i mniej stresu dla dzidziusia i mamy

Główną funkcją smoczka jest uspokojenie dziecka. Gdy dziecko marudzi, tęskni, w sytuacjach stresowych, gdy coś je boli lub nie chce zasnąć… Przynosi wytchnienie rodzicom w chwilach, które same w sobie często są pełne napięcia – a co dopiero, gdy musieliby obyć się bez smoczka. Dlatego zapomnij o wyrzutach sumienia. Jeśli Twoje dziecko nie odrzuca smoczka (co niektóre dzieci naprawdę robią), do wyboru masz nieprzebraną ilość smoczków każdego rodzaju! 

Jak wybrać idealny smoczek? Weź pod uwagę następujące parametry:

  • Wielkość: Ustalisz ją z łatwością, producenci oznaczają odpowiedni wiek dziecka na opakowaniu. 
  • Materiał: Najczęściej dostępne są przezroczyste silikonowe smoczki, ale niektórym dzieciom „smakują” też lateksowe (są odrobinę bardziej ekologiczne). 
  • Kształt ozdobnej plastikowej części: Całkowicie okrągłe smoczki mogą przeszkadzać, uderzać podczas „ssania” w nos. Dlatego lepsze są smoczki częściowo „wycięte”, co ma znaczenie głównie w przypadku noworodków. 
  • Kształt ssawki: Wybieraj jak najbardziej płaski – i nie tylko w „nadmuchanej części”, jak najcieńsza powinna być przede wszystkim ta część, którą dziecko będzie ściskać między dziąsłami. I od razu powiedzmy sobie, dlaczego.
Wybierz najlepszy smoczek

Smoczek ortodontyczny

Używanie smoczka ma wpływ na przyszły zgryz Twojego dziecka. I nie tylko zgryz w rozumieniu ustawienia mlecznych ząbków, ale też zgryz oznaczający trwałe ustawienie szczęki (szczegółowo mówi o tym na przykład lek. med. Michaela Štětinová, którą można obserwować na IG jako @dentist_for_small.)

Jeśli dajesz dziecku smoczek tylko na kilka minut, do zaśnięcia, w jakiejś kryzysowej sytuacji, nic się nie stanie. Ale jeśli dziecko ssie smoczek codziennie, przez wiele godzin, ma go w buzi przez całą noc, łatwo może powstać tzw. otwarty zgryz, gdy między górnymi i dolnymi jedynkami powstaje okrągły otwór, odpowiadający kształtowi smoczka. Otwarty zgryz pozostaje także wtedy, gdy dziecko już nie używa smoczka. 

Dlatego ideałem stał się tzw. smoczek ortodontyczny, który w swojej „nadmuchanej części” ma zwykle anatomiczny kształt, dzięki czemu dobrze przylega do podniebienia i języka. Ale przede wszystkim trzeba uważać, aby smoczek był jak najcieńszy w miejscu zgryzu. 

Utrzymuj smoczek w czystości

Smoczki płucz pod bieżącą wodą przed każdym użyciem (nigdy go nie oblizuj!). I regularnie wkładaj do sterylizatora z butelkami do karmienia. Albo klasycznie co jakiś czas wygotuj w garnku. Oczywistością są klipsy do smoczka, aby nie trzeba było wciąż go szukać, przydadzą się też specjalne futerały na smoczki (możesz w nich zabrać w podróż także zapasowe smoczki).

Jak długo możesz podawać smoczek?

Ważne jest też dopilnowanie, do jakiego wieku chcesz dawać dziecku smoczek. Mówi się o granicy 1,5 roku z uwagi na ryzyko nieodwracalności owego otwartego zgryzu. Ale logopedzi zalecają jeszcze wcześniejsze odstawienie smoczka. Buzia dziecka ma właśnie w najwcześniejszym wieku mnóstwo pracy. 

Trenuje gaworzenie, wydawanie dźwięków, mlaskanie, ustawia narządy mowy – ale jeśli wciąż jest „zatkana” smoczkiem, to całej tej ciężkiej pracy wykonać nie może. Tak samo narządy mowy i język nie mogą się naturalnie rozluźnić w ciągu nocy. Co w wieku dwóch, a na pewno trzech lat wpływa niekorzystnie na czystość wymowy. 

Rozważ wszystkie ZA i PRZECIW: Czy warto sięgnąć po smoczek?

ZA

  • Dziecko łatwiej zasypia i rzadziej budzi się w nocy.
  • Gdy trzeba zostawić dziecko pod opieką niani, ze smoczkiem będzie spokojniejsze.
  • Ogólnie może uspokajać (w podróży, u lekarza itp.).
  • Ze smoczkiem nie ma groźby, że dziecko nabierze gorszego nawyku ssania palca.

PRZECIW

  • Smoczek mocno uzależnia, trzeba się liczyć z trudnym odzwyczajaniem. 
  • Smoczki często spadają na ziemię, co wymaga dodatkowego zadbania o higienę.
  • Lubią się gubić i wciąż trzeba kupować nowe.
  • Jeśli przypadkiem go zapomnisz, dziecko będzie marudne i płaczliwe. 
  • Jeśli dasz go dziecku za każdym razem jako lek na płacz, możesz nie zauważyć innych, nawet poważniejszych powodów niepokoju dziecka.
  • Wieloletnie stosowanie smoczka może zahamować rozwój mowy, a jeśli dziecko ma smoczek w buzi przez całe godziny, nieodwracalnie zmieni się też ustawienie szczęki i pogorszy stan zębów.
Dodatkowe akcesoria do smoczków

Jak odzwyczaić dziecko od smoczka, aby nikomu nie złamało to serca?

W niektórych miastach istnieją tzw. smoczkowe drzewa, na których mamy razem z dziećmi zawieszają niepotrzebne smoczki. Gdzieś w rodzinach smoczki zagadkowo się gubią. Kiedy indziej są symbolem odpowiedzialności starszego rodzeństwa, które niejako „oddaje” swój smoczek nowo urodzonemu młodszemu dziecku. A wiele dzieci porzuca go wtedy, gdy odetniecie od smoczka tę najukochańszą część. Ty sama najlepiej znasz swoje dziecko i sama znajdziesz najmniej bolesny sposób na pozbycie się smoczka. Pamiętaj, aby wszystko maluchowi wyjaśnić odpowiednio do wieku.

W dniach, gdy będziecie żegnać się ze smoczkiem, postaraj się poświęcić dziecku więcej czasu. Nagle trudniejsze może być również karmienie, nie mówiąc o zasypianiu. Odpowiednio wcześnie rozpocznij też wprowadzanie innych usypiających rytuałów, które będziesz stosować najpierw razem ze smoczkiem, a potem bez niego, aby chociaż część z nich pozostała. I przede wszystkim nie pozwól, aby dziecko zamieniło smoczek na palec. Ma go dosłownie stale pod ręką, a skutki takiej zmiany w postaci złego zgryzu mogą być naprawdę trwałe.

Czy teraz masz już jasność w kwestii smoczka? Super! Liczy się każdy skutecznie rozwiązany dylemat młodej mamy!